Jan Willem's route naar politiek actief

Met het project ‘Actief in de politiek met een beperking’ traint, begeleidt en coacht Zorgbelang Inclusief mensen met een beperking bij actief worden in de politiek. In deze portrettenreeks laten we zien wie de politici in spé zijn.

Sinds dit jaar is Jan Willem Jonker (38) fractievolger bij de ChristenUnie in Arnhem. Als rolstoelgebruiker ervaart hij dat de politiek niet toegankelijk is voor iedereen, maar ook dat met hulp en creativiteit veel op te lossen is. “Niemand van welke partij dan ook vindt het erg om te helpen.”

‘Politiek interesseerde me als kind al’
De politieke interesse van Jan Willem zat er al vroeg in. „Ik heb altijd wel interesse gehad in politiek. Ik vind het interessant om te volgen hoe het gaat, hoe een debat verloopt. Het interesseerde me als kind al.”

Die belangstelling kreeg ruim twee jaar geleden een praktische kant. Jan Willem onderhield de website van de ChristenUnie in Arnhem. Omdat hij IT’er is en het leuk vindt om met websites bezig te zijn, was dat voor hem een logische klus. Vanuit de partij werd hij vervolgens gevraagd eens bij een fractievergadering aan te schuiven. „Ze vroegen: wil je een keer komen en meedenken? Volgens mij heb je wel wat te melden.”

Dat beviel beide kanten goed. Ongeveer anderhalf jaar dacht Jan Willem zo mee met de fractie, totdat hij werd gevraagd om op de kandidatenlijst te staan. Dat wilde hij graag. Dat hij rolstoelgebruiker is, kwam daarbij van pas. „Ze vroegen mij ook mede vanwege mijn kijk op toegankelijkheid. Daar zijn natuurlijk veel onderwerpen bij betrokken. Het gaat niet alleen om fysieke toegankelijkheid, maar ook om digitale toegankelijkheid.”

Inmiddels is Jan Willem benoemd tot fractievolger en denkt hij tijdens politieke bijeenkomsten niet alleen mee, maar verdedigt ook standpunten en stelt vragen. “Het is leuk om nu weer een level hoger te zijn.”

Mond opentrekken
Tegelijkertijd merkt Jan Willem ook dat de politiek voor mensen met een beperking niet altijd toegankelijk is. Als rolstoelgebruiker ervaart hij dat aan den lijve. “Er zitten bijvoorbeeld zware klapdeuren voor het gemeentehuis. Die krijg ik niet alleen open. En bijvoorbeeld ook het spreekgestoelte in de raadszaal is te hoog voor mij, daar kom ik niet bovenuit.”

Met wat creativiteit en hulp is er volgens Jan Willem veel op te lossen. “Ik ben in een warm bad terechtgekomen. Niemand van welke partij dan ook vindt het erg om te helpen. En ook van de griffie krijg ik veel steun.”

De schroom om hulp te vragen heeft Jan Willem dan ook niet. “Dat heb ik al lang geleden achter me gelaten. Want als ik mijn mond niet opentrek, gebeurt er niks.”

Landelijk netwerk
Jan Willem was al behoorlijk politiek actief toen hij zich aanmeldde voor het project van Zorgbelang Inclusief. De cursus over politiek was voor hem dan ook grotendeels bekende kost. Toch wilde hij graag meedoen. „Ik vind het belangrijk om mensen met een beperking te leren kennen. Het klinkt misschien gek, maar ik ken er eigenlijk niet zoveel. De contacten zijn voor mij heel belangrijk.”

Ook binnen de ChristenUnie houdt hij zich hiermee bezig. “Ik denk inmiddels mee over het opzetten van een landelijk netwerk voor mensen met een beperking. Ik zou daar zomaar eens de kartrekker van kunnen worden.”

Het past bij zijn kijk op politiek: niet tegenover elkaar staan, maar samen proberen iets voor elkaar te krijgen. Ook met mensen uit partijen waarmee hij inhoudelijk sterk van mening verschilt, maakt hij gemakkelijk contact. „Uiteindelijk zit je er allemaal voor hetzelfde doel. Je wilt die stad beter maken. Met elkaar niet serieus nemen en negeren ga je dat niet bereiken”

'Laat mij maar dat voorbeeld zijn’
De ambitie van Jan Willem is dat het normaler wordt dat mensen met een beperking politiek actief zijn. “Het moet geen uitzondering meer zijn.”

Een zetel in de gemeenteraad is voor hem daarbij niet per se het belangrijkste doel. “We hebben ook maar één zetel”, grapt hij. Dan serieus: “Ik zit niet voor de mooiigheid in de politiek. Ik wil echt wel dingen bereiken. Maar alleen er al zijn en ervoor zorgen dat mensen over bepaalde dingen gaan nadenken, dat is al heel wat.”

Daarnaast hoopt hij als politicus in een rolstoel een voorbeeld te zijn voor anderen. Een goede vriendin zei tegen hem dat het feit dat hij politiek actief is, andere mensen en ook kinderen met een beperking kan laten zien dat ze kunnen bereiken wat ze willen. “Laat mij dat voorbeeld maar zijn. Dat vind ik helemaal prima.”

Zijn boodschap aan andere mensen met een beperking die politieke ambities hebben, is dan ook simpel. “Als mensen ook maar een beetje ambitie hebben, moeten ze het gewoon lekker gaan doen. Politiek is vooral doen en niet bang zijn.”

Mensen met een beperking nemen naar verhouding weinig deel aan de politiek: slechts 0,5% van de volksvertegenwoordigers en bestuurders heeft een beperking, waar dit voor 10 tot 15% van de Nederlanders geldt. Het project 'Actief in de politiek met een beperking' geeft daarom de politieke participatie van mensen met een beperking een stimulans. Dit doen wij door een groep mensen met een beperking te trainen, begeleiden en coachen bij het actief worden in de politiek. Het project is een samenwerking Tussen Zorgbelang Inclusief en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijsrelaties (BZK).