Aanmelden Nieuwsbrief

Zorg onder dwang: kwetsbaren beter beschermen! (https://zorgbelanggelderland.nl//publicaties/2021/10/kwetsbaren-beter-beschermen-tegen-zorg-onder-dwang/)

Zorg onder dwang: kwetsbaren beter beschermen!

Cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang moet toegang krijgen tot alle cliënten 

Op 1 januari 2020 is de Wet zorg en dwang (Wzd) van kracht geworden die de rechtsbescherming van cliënten die met dwang in de zorg te maken hebben beter regelt. Dat is helaas maar deels het geval. De wet geldt bijvoorbeeld voor mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening zoals dementie. De kern van de Wet zorg en dwang is ‘Nee, tenzij’: zorg moet zoveel mogelijk op vrijwillige basis plaatsvinden tenzij het niet anders kan. Toch knelt het in de uitvoering van deze wet en heeft een groep kwetsbare mensen te maken met zorg die tegen hun wil ingaat, zonder daarbij toegang te krijgen tot onafhankelijke ondersteuning. 

De kwetsbare mensen die te maken krijgen met deze wet hebben namelijk recht op ondersteuning door een onafhankelijke Cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang (Cvp Wzd). Zij helpen cliënten en hun vertegenwoordigers met knelpunten en vragen rondom zorg en dwang. Hiervoor is vrije toegang van de Cvp Wzd tot alle cliënten essentieel, zodat iedere cliënt vraagstukken rondom dwang kan bespreken met de cliëntenvertrouwenspersoon. Deze vrije toegang is sinds de invoering van de wet nog steeds niet goed geregeld. Hierdoor kan nog steeds zorg onder dwang plaatsvinden, zonder dat een onafhankelijke functionaris steun biedt.  

Wij vinden, als organisaties die verantwoordelijk zijn voor het vertrouwenswerk Wzd, dat alle cliënten die mogelijk met dwang te maken hebben, toegang moeten hebben tot een cliëntenvertrouwenspersoon. Op een manier die past bij de kwetsbare doelgroep: laagdrempelig en zoals de Wet is bedoeld, namelijk cliëntvolgend: de cliënt (of zijn familie) bepaalt of hij al dan niet dwang ervaart. 

Laagdrempelige toegang noodzakelijk
Hoe wordt toegang tot de cliëntenvertrouwenspersoon laagdrempelig en passend bij deze kwetsbare doelgroep? Hiervoor moeten vertrouwenspersonen zelf cliënten kunnen bezoeken, net zoals de vertrouwenspersonen Jeugd en de Patiëntvertrouwenspersoon (PVP) dat mogen. Een behoorlijk deel van de langdurige zorginstellingen geeft daar echter geen toestemming voor en bepaalt zélf (en niet de cliënt zoals in de Wet bedoeld) of een cliëntenvertrouwenspersoon een cliënt kan bezoeken. 

Waarom is dit nu zo moeilijk?
Wij zijn van mening dat geen enkele zorgprofessional of zorgaanbieder de intentie heeft om cliënten met dwang ‘kwaad te doen’. Aan goede intenties ontbreekt het nooit. Maar in de praktijk kan om allerlei redenen meer dwang worden toegepast dan nodig of wenselijk. Om dit te voorkomen is openheid van zorgorganisaties essentieel. Openheid waardoor een vertrouwenspersoon in principe op elk moment vrij een zorgomgeving in zou moeten kunnen stappen: er is immers niets te verbergen? Cliënten en hun familie zijn pas in staat om goed te beoordelen of toegepaste vormen van dwang wel zijn toegestaan en nodig, als ze goede onafhankelijke informatie hebben gekregen. Deze informatie dient gezien de aard van de doelgroep, laagdrempelig en dicht bij de zorg te worden aangereikt door de onafhankelijke Cliëntenvertrouwenspersoon zorg en dwang. 

Toegang van de Cvp Wzd voor de praktijk geregeld in het kwaliteitskader dat niet wordt gehandhaafd
De vier aanbieders van het cliëntenvertrouwenswerk voor de Wzd hebben van de zorgkantoren opdracht gekregen hun diensten te organiseren conform het Kwaliteitskader Cvp Wzd. De vrije toegang van cliënten tot de Cvp Wzd stagneert, omdat niet alle zorgorganisaties dit kwaliteitskader willen accepteren. En hoewel het kwaliteitskader in opdracht van het Ministerie van VWS is ontwikkeld, handhaaft VWS er niet op. Ook de inspectie IGJ heeft geen opdracht gekregen hierop te handhaven. Wij vinden het van groot belang dat dit wel gaat gebeuren! 

Wat vragen wij
Wij vragen de Tweede Kamer in de begrotingsdebatten van VWS in de week van 25 tot en met 29 oktober 2021 deze vrije toegang voor de Cvp Wzd bij de Minister af te dwingen. De Cvp Wzd moet (ook) op eigen initiatief toegang krijgen tot alle cliënten die (mogelijk) met dwang te maken hebben.  

Dr. Eric Verkaar, bestuurder Zorgbelang Inclusief,
Namens, Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir Cvp en Zorgstem 

Deze oproep wordt ondersteund door de cliëntenorganisaties Alzheimer Nederland, Iederin, Kans Plus en LOC. 

Auteur Adviespunt Zorgbelang, Het LSR, Quasir CVP en Zorgstem Uitgever Ondersteund door de cliëntenorganisaties Alzheimer Nederland, Iederin, Kans Plus en LOC. Datum 26-10-2021
Download